GENEL BİLGİLER
SAĞLIK TURİZMİ NEDİR?
Sağlık turizmi, kişilerin kendi ülkelerinden veya bölgelerinden başka bir ülkeye, sağlıklarını korumak, geliştirmek veya tedavi amaçlı seyahat etmeleri olarak tanımlanmaktadır.
SAĞLIK TURİZMİ ÇEŞİTLERİ
Türkiye’de sağlık turizmi dört ana grupta uygulanmaktadır: Medikal Turizm, Spa/Wellness, Termal Turizm, Yaşlı Turizmi ve Engelli Turizmi.
1. Medikal (Tıp) Turizmi
Medikal turizm, bireylerin genellikle daha uygun maliyetler, daha kısa bekleme süreleri ve daha yüksek bakım kalitesi gibi nedenlerle tıbbi tedavi almak amacıyla yurt dışına seyahat etmesini ifade etmektedir.
2. Spa Welness
SPA uygulamaları, termal turizmle benzer şekilde su temelli tedavi ve rahatlama yöntemlerini içeren bir sağlık turizmi alanı olarak öne çıkmaktadır. Kelime, Latince “salus per aquam” yani “sudan gelen iyilik” ifadesinin baş harflerinden türetilmiştir. Wellness, bireyin zihinsel, bedensel, ruhsal ve sosyal alanlarda iyi olma ve zindelik hâlini ifade eden bütüncül bir yaklaşımdır. Doğal yöntemlere dayanan cilt bakımları, çamur ve yosun banyoları, küvet uygulamaları ve talassoterapi gibi uygulamalar wellness kapsamında ele alınmaktadır. Özellikle Çin başta olmak üzere Asya ülkelerinde, tarihsel kökenlere sahip spiritüel ve tamamlayıcı sağlık uygulamalarının yaygın olduğu ifade edilmektedir. Buna karşın Türkiye’de bu alandaki kullanıcı sayısı, uluslararası düzeydeki talebe kıyasla daha sınırlıdır. Bununla birlikte, SPA ve wellness turizmi, bireylerin fiziksel, duygusal ve ruhsal iyilik hâllerini desteklemeyi amaçlayan ve günümüzde öne çıkan turizm alanlarından biri olarak değerlendirilmektedir.
3. Termal Turizm
Kaplıca turizmi, doğal mineralli ve sıcak su kaynaklarından yararlanmak amacıyla bireylerin ikamet ettikleri yerin dışına yöneldikleri; hem fiziksel rahatlama hem de tedavi edici etkilerden faydalanmayı hedefleyen bir sağlık turizmi alanı olarak tanımlanmaktadır.
Termal turizmin çeşitleri üç ana başlık altında ele alınmaktadır. Bunlar;
Klimatizm, temiz hava ve iklimsel koşulların sağaltıcı etkilerinden yararlanmayı hedefleyen uygulamaları ifade eder.
Termalizm, doğal termal ve mineralli su kaynaklarından yararlanılarak gerçekleştirilen, tedavi ve rehabilitasyon odaklı uygulamaları ifade eden bir sağlık turizmi alanıdır.
Üvalizm ise meyve ve sebzelerin kullanıldığı beslenme temelli tedavi yöntemlerini ifade etmektedir.
4. Yaşlı Turizmi ve Engelli Turizmi
Bu turizm türü, yaşa bağlı ya da engellilik temelli özel gereksinimleri bulunan bireylerin, daha uygun koşullarda bakım ve sağlık hizmetlerine erişebilmek için ülkeler arası hareketlilik göstermelerini kapsamaktadır. Dünya Engellilik Raporu’nda (2011), küresel nüfusun yaklaşık yüzde 15’inin en az bir engellilik türüyle yaşamını sürdürdüğü belirtilmektedir. Bu durum, engelli bireylerin seyahat ve turizm faaliyetlerine yönelik özel ihtiyaçlarının bulunduğunu göstermekte ve engelli turizmini önemli bir seyahat türü olarak öne çıkarmaktadır. Türkiye’de ileri yaş ve engelli turizmine yönelik hizmetler; klinik oteller, bakım kuruluşları, tatil köyleri ve rekreasyon alanları aracılığıyla sunulmaktadır. Bu kapsamda gezi ve sosyal etkinlikler, rehabilitasyon programları, meşguliyet terapileri ile engelli bireylere yönelik özel bakım ve seyahat olanakları sağlanmaktadır.
ULUSLARARASI HASTA SINIFLAMASI
Ayrıca uluslararası hasta sınıflaması Sağlık Bakanlığı tarafından aşağıdaki şekilde yapılmıştır:
• İkamet ettiği yerden başka bir yere sağlık kazanmak amacıyla seyahat eden kişilere “Medikal Turist”,
• Tatilleri esnasında acil veya plansız sağlık hizmeti almak zorunda kalan turistlere “Turistin Sağlığı Kapsamında Hizmet Alan Hasta”,
• Sağlık Bakanlığının da bazı ülkelerle sağlıkla ilgili birçok alanda yapmış olduğu ikili anlaşmalar kapsamında Türkiye’ye gelen kişilere “Sağlık Alanında İkili Anlaşmalı Ülkelerden Gelen Hasta”,
• Sosyal güvenlik kuruluşları arası anlaşma kapsamında birbirlerinin sağlık hizmetleri olanaklarından yararlanma amacıyla Türkiye’ye gelen kişilere “Sosyal Güvenlik Kurumuyla Anlaşmalı Ülkelerden Gelen Hasta” denilmektedir.
TURİSTİN SAĞLIĞI
Turistin sağlığı, bireylerin seyahat sürecinde veya ziyaret ettikleri ülkede, plan dışı şekilde ortaya çıkan sağlık sorunları nedeniyle sağlık hizmetlerinden yararlanma gereksinimini ifade eden bir kavramdır.
Turist olarak ülkemizde bulunan ve aniden rahatsızlanan yabancı misafirlerimiz hastanemize başvurduklarında; acil servis, hekim muayenesi, laboratuvar/görüntüleme tetkikleri ve yatarak tedavi imkanlarından eksiksiz olarak faydalanabilirler.
